Aan de vooravond van de Europese Top kijk ik terug op een fijne ontmoeting met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz. We spraken elkaar afgelopen weekend op een bijeenkomst van de EVP in het Duitse Heidelberg. De ontmoeting kwam er net voor een bijzonder geladen geopolitieke week voor hem.
Vandaag staat de bondskanselier centraal in cruciale diplomatieke bewegingen. In Berlijn faciliteerde hij gesprekken tussen de Oekraïense president Zelensky en de Amerikaanse gezanten Witkoff en Kushner, schoonzoon en vertrouweling van president Trump. Europese diplomaten probeerden achter de schermen mee richting te geven aan de contouren van een mogelijk vredesakkoord. Het doel was vooral om tot afstemming te komen tussen Oekraïne, de VS en Europa, met het oog op één gezamenlijke lijn richting Moskou.
Na twee dagen overleg klonken er voor het eerst hoopvolle signalen. Alle betrokken partijen spraken over constructieve gesprekken en echte vooruitgang. Friedrich Merz liet zelfs optekenen dat de kans op vrede nu het grootst is sinds het begin van de oorlog. Ook vanuit Washington kwam dezelfde boodschap: een akkoord lijkt dichterbij dan ooit.
Maar zo’n akkoord moet vooral méér zijn dan een tijdelijke pauze in het geweld. Duurzame vrede vergt geloofwaardige veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Hoe Europese lidstaten en de VS die concreet willen invullen, blijft voorlopig onduidelijk.
Tegelijk neemt Merz een uitgesproken positie in het debat over het mogelijke gebruik van bevroren Russische tegoeden bij Euroclear. Waar hij aanvankelijk dicht bij de Belgische lijn stond, is hij vandaag een duidelijke voorvechter om die middelen in te zetten. Dat is politiek begrijpelijk, maar juridisch bijzonder complex en onzeker. Donderdag start een cruciale Europese Top. Hopelijk komt daar een gedragen oplossing uit voort die Oekraïne ondersteunt, Europa versterkt en ons land niet blootstelt aan ongeziene juridische risico’s.
Oekraïne, veiligheid, defensie, budgettaire keuzes en geopolitieke weerbaarheid komen daar samen. De beslissingen die genomen worden, zullen niet alleen het verdere verloop van deze oorlog beïnvloeden, maar ook bepalen hoe slagkrachtig en eensgezind Europa de komende jaren wil en kan zijn.
Wouter Beke
Europees Parlementslid