Het Europees Parlement en de Raad bereikten een finaal akkoord over het European Defence Industry Programme (EDIP), een belangrijke mijlpaal op weg naar een echte Europese defensie-unie. Met EDIP wil de Europese Unie haar defensie-industrie versterken, de gezamenlijke aankoop van militair materieel stimuleren en de steun aan Oekraïne verder verankeren.
Het programma voorziet een budget van 1,5 miljard euro tot 2027, met als doel de productiecapaciteit en samenwerking tussen Europese defensiebedrijven op te voeren. Lidstaten krijgen via EDIP een gemeenschappelijk platform om samen militair materiaal aan te kopen, te ontwikkelen en te produceren. Het faciliteert gezamenlijke aankopen en versterkt de industriële poot voor defensie in Europa. Zo wordt de EU minder afhankelijk van externe leveranciers en vergroot het haar strategische autonomie.
“Net op de dag dat de Commissie een nieuw defensieplan lanceert, bewijst dit akkoord dat de lidstaten en het parlement beseffen dat het menens is.”
Wouter Beke (EVP/cd&v), lid van de commissie defensie in het Europees Parlement:
“Met dit akkoord zetten we een belangrijke stap richting een echte Europese defensie-unie. Voor het eerst krijgen lidstaten een sterk platform om samen militair materiaal te ontwikkelen en aan te kopen. Dat betekent gedeelde standaarden, betere interoperabiliteit én nauwere samenwerking tussen onze defensiemachten.
Door vooral Europees aan te kopen, versterken we niet alleen onze veiligheid, maar ook de innovatieve defensie-industrie in Europa.
Het is positief dat er dankzij druk van het parlement nog gezocht zal worden naar bijkomend budget. Een structurele Europese financiering blijft cruciaal, want defensie-uitgaven zijn pas écht efficiënt en effectief als we ze gezamenlijk aanpakken.
Dat dit akkoord er komt op de dag dat de Commissie haar nieuwe defensieplan lanceert, onderstreept dat het menens is. Met EDIP krijgen de lidstaten een belangrijk instrument in handen om tegen 2027 veertig procent van hun defensie-uitgaven via gezamenlijke, Europese aankopen te doen.”
Sterkere Europese defensiecapaciteit én steun aan Oekraïne
Het European Defence Industry Programme (EDIP) werd in 2023 voorgesteld door de Europese Commissie om de slagkracht van de Europese defensie-industrie te vergroten en de levering van militair materiaal aan Oekraïne te versnellen. Het programma bouwt voort op eerdere initiatieven zoals ASAP (Act in Support of Ammunition Production) en EDIRPA (European Defence Industry Reinforcement through common Procurement Act).
Het programma is ontworpen om de lange termijncapaciteit van de Europese defensie-industrie te versterken. Het programma moedigt lidstaten aan om gezamenlijke projecten op te zetten voor capaciteiten van gemeenschappelijk belang. Tegelijk wordt de samenwerking met Oekraïne verder verdiept, onder meer door het delen van innovatie op het gebied van dronetechnologie en cyberverdediging.
EDIP is een cruciale stap om onze defensie op peil te krijgen tegen 2030. Het programma biedt structurele ondersteuning aan Europese bedrijven die investeren in onderzoek, ontwikkeling en productie van defensiecapaciteiten binnen Europa.
Focus op Europese productie en industriële innovatie
Het Parlement drong er bij de onderhandelingen op aan dat een stevig deel van de waarde van militair materieel dat met EDIP-middelen wordt gefinancierd, in de EU wordt geproduceerd. Daarmee wordt niet alleen de Europese veiligheidsarchitectuur versterkt, maar ook de innovatie en werkgelegenheid binnen de Europese defensiesector bevorderd.
Hoewel het budget momenteel bescheiden blijft, bestaat er de mogelijkheid om dit verder aan te vullen met middelen binnen de Europese begroting en vrijwillige bijdragen van lidstaten. Het vormt daarbij ook de basis voor de toepassing van het nieuwe MFK, waar na 2027 voor 131 miljard euro wordt voorzien inzake defensie, wat een vervijfvoudiging is van de defensiefondsen onder de huidige meerjarenbegroting.