Een verantwoordelijk Europa als beste garantie voor de toekomst

Als Europarlementslid zet ik me elke dag in voor Europa. Maar voor welk Europa doe ik dat eigenlijk? 

Op 8 mei werd de bevrijding van Europa herdacht, dit jaar precies 80 jaar geleden. Na vijf jaar van gruwelijke oorlog en 55 miljoen doden werden nazisme en fascisme verslagen. De democratie overwon de dictatuur, de autocratie werd verslagen, hopelijk voor altijd.

Op 9 mei vierden we Europadag. Het is precies 75 jaar geleden dat de Franse minister van Buitenlandse Zaken Robert Schuman voorstelde om een Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal op te richten. Na eeuwen van oorlogen – van Napoleontische veldtochten in de late 18e eeuw tot de twee wereldoorlogen – zou de toekomst niet langer in conflict liggen, maar in samenwerking. “De wereldvrede kan slechts worden bewaard door de inspanning van alle positieve krachten,” luidde het begin van Schumans verklaring. 

In de puinhopen van 1945 kozen visionairs als Adenauer, Schuman en De Gasperi voor verzoening boven wraak, samenwerking boven conflict, democratie boven dictatuur. Hun radicaal verzoenende aanpak legde de basis van de Unie waarvan wij nu de vruchten plukken: een Europa van gedeelde soevereiniteit, democratie en menselijke waardigheid. 

Extreemlinks ziet de problemen niet, extreemrechts biedt geen oplossing. 

Die keuze is vandaag net zo urgent. We leven in een tijd waarin de extremen aan beide zijden steeds luider klinken. Extremistische partijen ondermijnen onze rechtsstaat en willen de banden doorknippen die ons samenhouden. Extreemlinks ontkent de realiteit van onveiligheid, migratiedruk en de nood aan verantwoordelijkheid. Extreemrechts biedt schijnoplossingen die onze open samenleving ondermijnen. Extreemlinks ziet de problemen niet, extreemrechts lost ze niet op. 

We merken de gevolgen: de Duitse AfD is officieel als extreemrechtse organisatie aangemerkt. In Frankrijk is Marine Le Pen veroordeeld voor verduistering van Europees belastinggeld. Populisten door heel Europa proberen juist die instellingen onderuit te halen die onze vrijheid beschermen. Wie rechters wantrouwt, persvrijheid bedreigt of antisemitisme en xenofobie tolereert, keert zich tegen onze Europese way of life. 

En wie Poetin en zijn oorlogsmachine steunt in plaats van de Oekraïners, brengt de vrede en veiligheid van ons hele continent in gevaar. Extreempartijen verpakken hun steun aan Poetin vaak als een pleidooi voor ‘vrede’, maar in werkelijkheid verheugen ze zich in autocraten als hij. 

De Europese revolutie van de redelijkheid 

Vanuit het politieke centrum verdedigen wij de redelijkheid, de rechtsstaat en het sociaal contract dat van Europa het meest vrije en welvarende continent ter wereld heeft gemaakt. Ik noem het de “Europese revolutie van de redelijkheid”. 

De fundamenten van ons huidige Europa legden centrumpolitici als Adenauer, Schuman en De Gasperi; later bouwden christendemocraten als Tindemans, Martens, Dehaene, Van Rompuy en Thyssen verder aan een project dat vrede, rechtvaardigheid en economische integratie met elkaar wisten te verbinden. 

Ook vandaag is de Europese Volkspartij (EVP) de ruggengraat van dit project: met 188 Europarlementsleden, 13 regeringsleiders, 14 Europese commissarissen en nationale partijen in vrijwel alle lidstaten. Samen vertegenwoordigen we de redelijke stem tegen extremen en verdedigen we onze Europese way of life. Want wij geloven dat een verantwoordelijk Europa de beste garantie voor de toekomst is. 

Nieuwe tijden, nieuwe verantwoordelijkheden 

Ons project is nooit af. Nieuwe tijden brengen nieuwe verantwoordelijkheden. De Russische oorlog tegen Oekraïne benadrukt de nood aan een sterk Europees veiligheidsbeleid. Wil de Unie als geopolitieke speler relevant blijven, dan moet ze investeren in defensiecapaciteit, haar eigen defensie-industrie versterken en haar strategische autonomie vergroten. 

Dit is geen terugkeer naar ouderwets militair denken, maar een rationeel antwoord op een wereld waarin stabiliteit en recht opnieuw onder druk staan. Europese herbewapening moet steunen op samenwerking, interoperabiliteit en gemeenschappelijke belangen, niet op nationale wapenwedlopen die ons in het verleden terugwerpen. 

Tegelijk zien we in veel lidstaten een opkomst van extreemrechtse nationalistische krachten. Zonder Europese samenhang kan een nationalistische militarisering een gevaarlijke cocktail worden. Daarom hebben we juist een sterke, gezamenlijke defensie nodig: investeren om de vrede en veiligheid van alle Europeanen te waarborgen. 

Een recente studie toont dat verdere Europese integratie tegen 2032 een economische meerwaarde van ruim 1.700 miljard euro per jaar kan opleveren. Die extra groei bedreigt nationale en lokale beleidsniveaus niet, maar versterkt ze. Een slagkrachtig Europa is geen vijand van subsidiariteit, maar de voorwaarde ervoor. Alleen door samenwerking kunnen we onze grondrechten beschermen, klimaatdoelen halen, welvaart verzekeren en onze interne markt toekomstbestendig houden.