De commissie Internationale Handel (INTA) van het Europees Parlement heeft zonet de EU–VS-handelsovereenkomst aanzienlijk aangescherpt door bijkomende garanties en duidelijke voorwaarden in te bouwen om de belangen van Europese bedrijven en burgers beter te beschermen. Na lange onderhandelingen, waarbij de stemming meermaals werd uitgesteld door de grillen van Trump, stemde een meerderheid van de commissie zo voor een duidelijk strengere lijn ten opzichte van de oorspronkelijke Turnberry-deal. “Omdat Trump niet terugdeinst voor dreigementen of chantage, zijn de extra grendels in deze deal van levensbelang”, zegt Europees Parlementslid Wouter Beke (cd&v/EVP).
Turnberry-deal
Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Amerikaanse president Donald Trump sloten vorige zomer een deal die Washington onder meer uitzicht bood op een nultarief voor de uitvoer van industriële goederen en meer markttoegang voor een aantal vis- en landbouwproducten. Een deel van het akkoord vereiste de goedkeuring van de Europarlementsleden. In ruil daarvoor kreeg de EU een fixed tarief van 15%. Dat was het maximumtarief, en tegelijk ook één van de betere deals die een land kon sluiten met de VS.
De Europarlementsleden staken het goedkeuringsproces al twee keer in de koelkast vanwege de dreiging van Trump om tarieven op te leggen aan landen die militairen naar Groenland sturen, en nadat het Hooggerechtshof de wereldwijde tarieven van Trump onwettig had verklaard en Trump meteen nieuwe tarieven aankondigde.
Waarmee ging de commissie Internationale Handel juist akkoord?
De fracties gingen er vandaag, tijdens de commissie Internationale Handel, mee akkoord om aan de oorspronkelijke tekst een aantal extra waarborgen toe te voegen. De tekst bevat onder meer een “sunrise clause”, waardoor tariefvoordelen pas ingaan wanneer de VS hun engagementen effectief nakomen, een sterke opschortingsclausule bij schendingen van Europese belangen of integriteit, en een duidelijke einddatum voor het akkoord (“sunset clause”). Daarnaast zijn er bijkomende garanties voorzien voor gevoelige sectoren zoals staal en aluminium.
Wat als de VS overschakelt naar dat maximumtarief van 15%?
Als de VS hun tarieven weldegelijk verhogen van 10% naar 15%, dan lijkt het alsof dat het maximum is. Maar in werkelijkheid komt daar vaak nog een extra invoerheffing bovenop. Daardoor zouden veel EU-producten uiteindelijk méér dan 15% betalen. Met andere woorden: die 15% is geen ‘all-in’ tarief. De totale kost ligt dus hoger, en dat vindt de EU onaanvaardbaar. In dat geval zou ze stoppen met verder werken aan de plannen rond de Turnberry-deal.
Finale goedkeuring tijdens de plenaire vergadering
Deze positie moet nog finaal worden goedgekeurd door de plenaire vergadering van het Europees Parlement, waarna de onderhandelingen met de lidstaten en de Europese Commissie kunnen starten. Het Parlement trekt daarbij de scherpste lijn tegenover de VS, met de meeste ingebouwde grendels.
Wouter Beke blijft zeer behoedzaam: “Ik hoop oprecht dat deze overeenkomst de broodnodige zekerheid en duidelijkheid brengt voor onze Europese bedrijven die afhankelijk zijn van stabiele trans-Atlantische handel. Maar laat ons eerlijk zijn: deze deal is maar zo sterk als de bereidheid om ze na te leven. We weten inmiddels dat Trump er niet voor terugdeinst om te dreigen en te chanteren, daarom zijn die extra grendels van levensbelang. Als Trump zijn afspraken niet nakomt of Europa opnieuw onder druk zet, moeten wij die grendels dan ook effectief durven gebruiken. Concreet verwacht ik dat alle engagementen worden nagekomen: respect voor onze territoriale integriteit – inclusief Groenland –, geen chantage in dossiers zoals NAVO of Oekraïne, en een blijvende levering van Amerikaans LNG. Zeker dat laatste is bijzonder belangrijk in het licht van de huidige crisis en de stokkende leveringen uit Qatar.”