November 1993. Jean-Luc Dehaene was eerste minister en zijn doel was ambitieus: België doen toetreden tot de Euro.
De budgettaire criteria die ons land hiervoor diende te halen waren glashelder: het jaarlijks tekort van een deelnemende lidstaat mocht niet meer dan 3% van het bnp bedragen en de schuldgraad mocht niet hoger zijn dan 60%. Met een tekort van 7,5% en een schuldgraad van 127,2% leek dit voor België een haast onmogelijke opdracht. Maar met een Globaal Plan bracht Jean-Luc Dahaene het tekort terug tot 0,5% en verminderde de schuldgraad met zo’n 20%.
In het Globaal Plan van november 1993 klonk het als volgt: “De West-Europese staten staan onder druk van een scherpe externe concurrentie. De veroudering van de bevolking leidt tot nieuwe maatschappelijke noden en verhoogt de interne druk op sommige verworvenheden van de welvaartsstaat. Onze samenleving heeft nood aan een perspectief, waarin economisch dynamisme en een gevoel van veiligheid samengaan. Angst voor de toekomst is nefast voor de kwaliteit van onze samenleving en vormt een voedingsbodem voor onverdraagzaamheid en ongeloof in de democratie.” Het zou in november 2023 geschreven kunnen zijn. Some things never change, lijkt het wel.
Wie de begrotingscijfers van vandaag leest, erkent onze budgettaire uitdaging. Wie ze ernstig neemt maakt er een plan voor. We moeten de zaken in een groter kader, in een globaal geheel durven te bekijken. We zijn een land dat zwaar belast op arbeid. En dus moeten we dat verschuiven. Werken lonender maken. Absoluut noodzakelijk als we ons sociaal Rijnlandmodel gefinancierd willen houden in de toekomst. Diegenen die zeggen dat ze België graag zien, die zouden daar met hun neus op de feiten moeten worden gedrukt en daar moeten durven naar kijken. Want dat is de essentie van de zaak.
Gouverner c’est prévoir, c’est choisir, c’est exécuter. Een Nieuw Globaal Plan is noodzakelijk om voldoende ruimte te creëren voor nieuw beleid. De uitdagingen waar we voor staan zijn niet min. De vergrijzing, de klimaatverandering, opnieuw oorlog op het Europese continent, het onderhouden van onze infrastructuur en wie weet wat ons nog allemaal te wachten staat. Laat ons het debat daarom op een rationele manier voeren en laat ons beslissingen nemen. Jean-Luc Dehaene toonde dag op dag dertig jaar geleden hoe het moet.