De Europese Unie zet een belangrijke stap in de versterking van haar defensiecapaciteit. Het Europees Parlement en de Raad bereikten vanavond een politiek akkoord over de Mini-Omnibus Defensie. Hiermee worden bestaande Europese onderzoeks- en innovatieprogramma’s, zoals Horizon Europe, Digital Europe, STEP, CEF en het Europees Defensiefonds, voortaan ook toegankelijk voor technologieën die militair of dual-use inzetbaar zijn. Daarnaast zullen Oekraïense defensiebedrijven kunnen deelnemen aan projecten die via het Europees Defensiefonds worden ondersteund.
Dit akkoord past binnen het ReArm Europe Plan en maakt het mogelijk om bestaande middelen veel strategischer te gebruiken voor de versterking van onze defensietechnologische en industriële basis – zonder nieuwe budgetlijnen te openen, maar door bestaande middelen te heroriënteren. Oekraïense bedrijven zullen kunnen meewerken aan projecten binnen het Europees Defensiefonds, en ook EEG-landen krijgen toegang tot meerdere programma’s.
Tijdens de onderhandelingen zorgden we er daarbij voor dat ook “resilience” expliciet in de scope zit: bescherming van kritieke infrastructuur, rampenbeheer, verkiezingsintegriteit en cyberweerbaarheid.
Waarom dit belangrijk is
Europa moet haar veiligheid opnieuw serieus nemen. De realiteit van vandaag vraagt dat we sneller schakelen en innovatie stimuleren die niet alleen academisch of louter civiel blijft, maar ook Europa sterker maakt waar het ertoe doet: verdediging, afschrikking, strategische autonomie en technologische voorsprong.
Europees parlementslid Wouter Beke reageert als hoofdonderhandelaar voor de Europese Volkspartij:
“Met dit akkoord maken we Europese onderzoeks- en innovatieprogramma’s eindelijk toegankelijk voor technologieën die ook militair inzetbaar zijn. Zo creëren we kansen voor innovatie en versterken we onze Europese defensie, zonder de bestaande steun voor civiele projecten te verwaarlozen. Innovaties in defensie vinden vaak hun weg naar andere domeinen, denk aan gps of het internet. En we openen de fondsen voor Oekraïense deelname. We praten al lang over het belang van Europese defensie, maar nu zetten we ook stappen die effect zullen hebben.”
Wat verandert er precies?
- STEP: “defence technologies” wordt toegevoegd als vierde strategische sector binnen het Strategic Technologies for Europe Platform (STEP). De steun kan worden uitgebreid naar start-ups, small mid-caps en niet-bankable kmo’s.
- Horizon Europe: kan dual-use en civiele projecten met potentiële militaire toepassingen ondersteunen, zonder afbreuk te doen aan de uitkomst van de komende onderhandelingen over het volgende Meerjarig Financieel Kader.
- Digital Europe Programme (DEP): wordt uitgebreid naar dual-use toepassingen, onder meer in domeinen zoals AI-infrastructuur.
- Europees Defensiefonds (EDF): naast administratieve vereenvoudigingen wordt Oekraïne als deelnemer betrokken binnen één van de belangrijkste Europese fondsen voor defensie-innovatie.
- Connecting Europe Facility (CEF): kan EU-financiering voorzien voor dual-use transportinfrastructuur, waaronder militaire mobiliteitscorridors. De Europese Commissie kan daarbij voorwaarden opleggen met betrekking tot het land van oorsprong van goederen, uitrusting, leveringen of diensten.
Hoe gaat het verder?
De bevoegde commissie (ITRE) stemt op 20 november, daarna gaat het dossier naar het volledige Parlement. Als dit volgens planning loopt, kan het pakket in 2026 in werking treden.
Met deze Mini-Omnibus zetten we een volgende stap naar een sterker en slagvaardiger Europa, dat zijn fundamentele veiligheidsbelangen serieus neemt en innovatie inzet als strategisch instrument.