Op vrijdag 13 juni bezocht ik de Umicore-site in Olen, een plek waar innovatie en strategisch belang samenkomen. Umicore is een wereldspeler in het verwerken en recycleren van kritieke grondstoffen, zoals germanium. Die zijn essentieel voor zowat alles wat draait in onze moderne samenleving: van smartphones en windmolens tot medische toestellen en militaire toepassingen.
Waarom dit belangrijk is
Vandaag is Europa sterk afhankelijk van China voor die grondstoffen. China heeft gemiddeld 70 procent marktaandeel in de productie van kritieke metalen en mineralen. Voor sommige metalen, zoals zeldzame aardmetalen, komt tot 98 procent van onze aanvoer uit China. Dat is niet zomaar een handelsrelatie – het is een geopolitieke kwetsbaarheid. En China weet dat maar al te goed.
Wat doet Europa daaraan?
De Europese Unie heeft daarop gereageerd met de Critical Raw Materials Act (CRMA). Die wet wil onze afhankelijkheid verminderen en stelt duidelijke doelen: tegen 2030 moeten we minstens 10 procent van onze kritieke grondstoffen zelf ontginnen, 15 procent recycleren en 40 procent binnen Europa verwerken.
In dat kader werden 47 strategische projecten geselecteerd, waaronder twee in België – allebei bij Umicore in Olen. Ze focussen op de verwerking en recyclage van germanium, een metaal dat cruciaal is voor toepassingen als glasvezelnetwerken en infraroodtechnologie.
Waarom Umicore zo belangrijk is
Umicore is een van de grootste producenten en recycleerders van germanium buiten China. Dankzij hun expertise en positie spelen ze een sleutelrol in Europa’s zoektocht naar technologische onafhankelijkheid.
Doordat hun projecten officieel erkend zijn als strategisch, krijgen ze sneller vergunningen (binnen 15 maanden) en extra politieke aandacht. Daarmee maakt Europa duidelijk dat wie bijdraagt aan onze grondstoffenzekerheid, ook op steun kan rekenen.
Geen gewone handel met China
In het Europees Parlement heb ik benadrukt dat onze grondstoffenafhankelijkheid van China geen klassieke handelsrelatie is. Het is een strategisch risico. China gebruikt die positie als drukmiddel. Daarom moeten we bouwen aan onze eigen strategische autonomie, net zoals we dat doen voor defensie, medicijnen of energie. En dat begint bij iets wat vaak onzichtbaar blijft: grondstoffen. Zij vormen de stille motor achter onze energietransitie en digitale toekomst. Maar die motor staat vandaag in andere handen. Dat moeten we veranderen.
Tot slot
Mijn bezoek aan Umicore bevestigde wat ik al vermoedde: België heeft een sleutelrol te spelen. Niet met mijnbouw, maar met kennis, innovatie en technologie. We hebben de bedrijven, de expertise, en nu ook het Europese beleid – met de CRMA – om onze rol waar te maken.
Willen we onze burgers beschermen, economisch, ecologisch én geopolitiek, dan moeten we zorgen dat Europa zijn eigen grondstoffen in handen heeft.